Figura Madonny z Dzieciątkiem

Głównym ośrodkiem kultu maryjnego w sierpeckim kościele Wniebowzięcia NMP jest figura Madonny z Dzieciątkiem, notowana w aktach wizytacyjnych od końca XVI wieku. Od początku jej przechowywania w kościele uznawana była jako słynąca łaskami. To z nią chrześcijańska pobożność wiązała cuda i łaski, które od wieków przez wstawiennictwo Matki Bożej, otrzymywali przybywający do Sierpca pątnicy. Figura w przeszłości zyskała tytuły: Madonna Loretańska; Ksieni Sierpecka; Matka Niezawodnej Nadziei.

Figura ta jest jednak starsza od samego kościoła i kultu maryjnego na Lorecie w Sierpcu. Poniższe opracowanie ujmuje ją jako najdawniejszy element dziedzictwa artystycznego Sierpca i Mazowsza.

*   *   *

Sierpc, kościół Panny Marii, Madonna z Dzieciątkiem (1360-80); fot. Tomasz Kowalski, 2015 r.

Materiał, wymiary: drewno lipowe, polichromowane; figura pełnoplastyczna, z tyłu drążona; wysokość 86 cm.

Opis: Rzeźba przedstawia Madonnę z Dzieciątkiem, upozowaną frontalnie en pied, w lekkim kontrapoście, na prawym ramieniu – ponad nogą wspierającą – dość wysoko i nienaturalnie lekko unosi Dzieciątko, w lewej ręce prezentuje jabłko. Odziana jest w suknię z owalnym dekoltem i długimi rękawami oraz narzucony na ramiona płaszcz, którego lewa poła jest przerzucona na prawą stronę i opada ku dołowi, tworząc na froncie figury układ płytkich niecek i plastyczny ukośny spływ, po bokach utworzone są płaskie kaskadowe festony. Na głowie Madonna nosi płasko sfałdowany welon, odsłaniający faliście drążone pukle włosów, na którym spoczywa niska korona. Dzieciątko, odziane w długą tunikę, siedzi nienaturalnie wyprostowane, krzyżując nóżki, w lewej ręce trzyma jabłko królewskie, prawą zaś wyciąga do przodu.

Stan zachowania: Prawa dłoń Marii wtórna (?). Figurę konserwowano w 1962 i 1976 r. Liczne spękania i ubytki polichromii.

Lokalizacja w kościele: Nastawa ołtarza głównego, w niszy za obrazem zasłonowym (obecny obraz ze sceną Wniebowzięcia Marii pochodzi z 1871 roku).

Rozpoznanie zabytku: Czas powstania: 1360–1380 (wg Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce). Rzeźba wykazuje wspólne cechy z rzeźbą małopolską, ze szczególnym podobieństwem do grupy sądecko-spiskiej (wg Marii Markiewicz).

Świadectwa i przejawy kultu: Figura do 1981 roku ubierana była w tekstylny płaszcz ze złotogłowiu i materialną koronę wysadzaną szlachetnymi kamieniami (wykonane w XVII w.). Częściowo zachowane wota (pozostałe, liczne, spieniężone na początku wieku XX na potrzeby restauracji świątyni) umieszczone są obecnie w pobliżu samej figury oraz na panelach umieszczonych w retabulum. Na samej figurze umieszczone są (w dużej mierze współczesne) pierścienie, obrączki, łańcuszki i korale. Istnieje zanotowana w XVII w. przez księdza Łukasza Paprockiego legenda o XV-wiecznym objawieniu oraz prawdopodobnie XVII-wieczna Pieśń o Naświętszey Pannie Sieprskiey. Do dziś przetrwał lokalny ruch pielgrzymkowy (o zasięgu dekanalnym). Do kościoła i klasztoru przybyli m.in. królowie Zygmunt III oraz Władysław IV, który pozostawił w kościele cenne wota.

Varia: Przydawany niegdyś figurze tytuł „loretańska” związany był z dawnym sposobem jej przybierania. Figurę nienoszącą cech typologicznych wizerunku z Loreto we Włoszech, zaadaptowano tu do nowej funkcji poprzez użycie tekstylnych dekoracji.

/opracowano na podstawie: Tomasz Kowalski, Wizerunek łaskami słynący jako nośnik wartości kulturowych na przykładzie średniowiecznych rzeźb kultowych w sanktuariach maryjnych w Polsce, mps pracy magisterskiej, Toruń 2015 [dostęp: Archiwum Zakładu Historii Sztuki Średniowiecznej i Nowożytnej UMK w Toruniu]/

*   *   *

Aktualności

27 02/2020
Dzień skupienia ze św. Benedyktem

Zapraszamy do Opactwa Mniszek Benedyktynek w Sierpcu na dzień skupienia ze św. Benedyktem * * * W odpowiedzi na kierowane do nas prośby, o zorganizowanie...

czytaj więcej

26 02/2020
Wielki Post

Albowiem tak mówi Pan Bóg, Święty Izraela: „W nawróceniu i spokoju jest wasze ocalenie,   w ciszy i ufności leży wasza siła”. Dlatego tak mówi...

czytaj więcej

10 02/2020
10 lutego – św. Scholastyki

Św. Grzegorz Wielki – Dialogi. Księga druga: Żywot św. Benedykta. Rozdział 33. O cudzie Scholastyki, siostry Benedykta 1. Grzegorz: Któż w życiu tym, Piotrze, prze­wyż­szył Apostoła Pawła? Właśnie...

czytaj więcej

09 02/2020
ŚLUBY WIECZYSTE I KONSEKRACJA DZIEWIC Siostry Benigny Łąpieś OSB

– Swoim „tak” wypowiedzianym Boskiemu Oblubieńcowi wobec Kościoła, daje siostra najczystsze świadectwo zawierzenia Chrystusowi swego życia. Moment złożenia ślubów wieczystych jest dla nas odblaskiem tego...

czytaj więcej

zobacz wszystkie

Cheap Nike Shoes Sale Free Nike Run Shoes Online Store